Chulha-project Laos
Koken zonder rook

 

Home

Het verhaal

Presentatie

The story

Foto's Laos

Nieuwsbrief

Contact

Tijdens mijn vele reizen in Azië kwam ik regelmatig in keukens waar vrouwen koken op open vuur. Dit gebeurt dikwijls binnen met als gevolg dat het huis dan vol rook hangt.

Toen ik in 2009 te gast was bij Vanxaythor, een leraar Engels in een klein bergdorp in het noorden van Laos, was de rook in zijn huis op een bepaald moment zo erg dat ik naar buiten moest vluchten om frisse lucht te happen. De vrouwen die de maaltijden klaarmaken moeten wél in de buurt van de potten blijven. Zij en hun kleine kinderen zien het meest af van de bijtende rook.
Binnen zijn de muren en het dak van die huizen bedekt met een flinke laag roet en teer.
Een confronterend zicht waardoor je meteen beseft dat die smurrie zich ook in de longblaasjes van de mensen vast zet. Tijdens de nacht is het dan ook nooit stil in huis. Er is altijd wel iemand aan het hoesten of kuchen.
Het spreekt voor zich dat dit probleem één van de gespreksonderwerpen was met Vanxaythor. Hij was onmiddellijk enthousiast over het idee “schoorsteen”.
Ik ben dan beginnen zoeken naar mogelijke oplossingen om te koken op houtvuur zonder zelf gerookt te worden.
Via Google kwam ik al snel bij Philips terecht. Op hun site las ik dat er wereldwijd jaarlijks meer dan 1,6 miljoen mensen sterven aan de gevolgen van het inademen van rook die vrijkomt tijdens koken op open vuur. Dit ontstellend hoge aantal sterfgevallen illustreert op pijnlijke wijze hoe schadelijk die vervuilde lucht is. Daarenboven veroorzaakt die rook heel wat oogkwalen.

Philips Design zette een aantal ingenieurs in Nederland en India aan het werk om een oplossing voor dit probleem uit te werken.
Om zo goed mogelijk aan te sluiten op de plaatselijke noden en de locale manier van voedsel te bereiden hebben de ingenieurs in India
de traditionele stoof, Chulha genaamd, als basis voor hun ontwerp genomen.
Na uitgebreide tests en vele verbeteringen is men tot een mooi ontwerp gekomen dat reeds drie designprijzen in de wacht sleepte.
De Chulha bestaat uit een aantal in beton gegoten onderdelen. Daardoor is de stoof goedkoop en gemakkelijk te maken.
Door de modulaire opbouw is de Chulha licht genoeg om te transporteren en zijn onderdelen die stuk gaan gemakkelijk te vervangen.
Het ontwerp is perfect aangepast aan de noden van de huishoudens in de afgelegen dorpen.
Daarom heb ik de mensen van Philips aangeschreven en een aanvraag gedaan om hun Chulha te mogen produceren in Laos.
Na een bezoekje in Eindhoven heeft Philips het licht op groen gezet en me een gratis licentie verleend voor het gebruik
van hun Intellectual Property” van de stoof.

Het is niet de bedoeling dat een groot betonbedrijf extra winst zou maken door massaal Chulhas op de markt te brengen.
Het is wel de bedoeling dat de dorpelingen in staat gesteld worden om zelf hun stoofjes te produceren.
Dit wil ik mogelijk maken door de bouw en inrichting van een atelier/depot/showroom te financieren en ter plaatse een team van Chulha specialisten op te leiden. Die zullen er dan op toezien dat er beton van goede kwaliteit gegoten wordt en dat de assemblage van de Chulha volgens de regels van de kunst gebeurt.
Zij moeten de gebruikers ook overtuigen om hun stoof goed te onderhouden; indien de roetfilter en de schoorsteen niet tijdig gereinigd worden werkt de stoof niet goed.
De dorpsgenoten van Vanxaythor hebben de foto’s van de Chulha gezien en waren zo enthousiast dat hij al meteen 50 bestellingen mocht noteren.
Philips werkt samen met een klein bedrijfje in India waar men de gietvormen voor de stoof maakt. Bij hen heb ik een set van die matrijzen in polyester gekocht zodat we snel kunnen starten met de productie van de stoof in Laos.

Indien mijn eerste berekeningen kloppen zou één Chulha tussen 25 en 30 euro kosten. Voor de arme boeren in Laos is dat een hoop geld. Die schatting houdt geen rekening met kosten die ik maak voor de aanschaf van de gietvormen en hun transport uit India. Uitgaven voor de inrichting van een atelier en de aankoop van gereedschap zijn ook niet mee gerekend.

In de paasvakantie keer ik terug naar Laos om dit project ter plaatse verder voor te bereiden en praktische afspraken te maken.
In de zomervakantie ga ik opnieuw om een atelier op te starten, enkele mensen op te leiden en de eerste stoofjes te gieten.
Als alles goed gaat moeten er in Laos tegen eind augustus al heel wat huizen zijn waar de lucht proper blijft dankzij... de Chulha.

Wie ons financieel wil steunen kan iets storten op de rekening van het project: Chulha IBAN: BE27 7785 1748 7173

Uw donatie zal gebruikt worden om:

  • de gietvormen aan te kopen in India.
  • het transport uit India tot in het noorden van Laos te bekostigen
  • een overdekt atelier met de nodige gereedschappen in te richten
  • materialen zoals cement en schoorsteenbuizen... aan te kopen
  • de aankoopsom van een Chulha te drukken (30 euro is voor vele gezinnen in Laos een te hoog bedrag)

Je krijgt er bovendien iets voor terug: een zalig gevoel omdat je heel concreet weet hoe nuttig je geld wordt besteed.
Alles gaat naar het project zélf. Geen lonen voor administratief personeel, geen afroming door ambtenaren.

En: er komt een follow-up. Op deze website zal de nieuwsbrief regelmatig bijgewerkt worden.
Er zullen ook foto’s geplaatst worden van de vorderingen en realisaties van het project.

Vriendelijke groeten en hartelijk dank
Toon

Meer weten?

Copyright © 2010 Chulha project | web design by ddw